Douwe Draaisma - Vergeetboek
De wonderlijkste eigenschap van het geheugen:
"Het vergeten"

TER INLEIDING

WAAROM HEBBEN WE ZO'N SLECHT GEHEUGEN VOOR DROMEN? Bestaat verdringen? Wat gebeurt er met gedeelde herinneringen als degene waar je die herinneringen mee deelde er niet meer is? Hoe kan het dat een collega wel uw idee heeft onthouden, maar is vergeten dat het úw idee was?

De lastigste vragen die je over het geheugen kunt stellen gaan niet over herinneren maar over vergeten, schrijft Douwe Draaisma in Vergeetboek. Waarom bestaat er eigenlijk geen vergeettechniek? Waarom hebben portretten de neiging onze herinneringen aan gezichten te wissen? Wie kan met de hand op zijn hart verklaren zich – los van foto’s – te herinneren hoe zijn dierbaren er tien jaar geleden uitzagen?
In het denken over vergeten wordt zichtbaar wat we van onze herinneringen hopen of vrezen. De ‘eerste herinnering’ markeert niet alleen het begin van ons geheugen, maar onderstreept tegelijk de vergeten jaren die daaraan vooraf zijn gegaan. De vier, vijf dromen die we ons nog herinneren verwijzen naar al die dromen die we ons bij het wakker worden misschien nog herinnerden, maar al snel vervluchtigden. Ons goede geheugen voor ‘eerste keren’ herinnert ons ook aan al die keren die er op volgden en die we zijn vergeten.

In Vergeetboek put Draaisma uit psychologie en psychiatrie, neurologie en filosofie om een antwoord te vinden op de moeilijkste vragen die je over vergeten kunt stellen. Wat is het lot – of de verblijfplaats – van verdrongen herinneringen? Kunnen geheugensporen werkelijk uit onze hersenen verdwijnen of ‘vergeten’ we doordat die sporen niet meer toegankelijk zijn? Draaisma voert de lezer langs de theorieën over waarom het geheugen pas zo laat op gang komt, de oorzaken voor het vergeten van dromen en de verklaring voor ‘onbewust plagiaat’. Hij stelt ons voor aan soldaat S., die zelfs zijn eigen gezicht niet kon onthouden, en aan professor Z., die door een acute Korsakov alles vergat wat hij twee jaar eerder in zijn autobiografie had beschreven. Draaisma schreef het In Memoriam van Henry M., die door een geheugendefect leefde in een ‘nu’ ter breedte van een halve minuut. Hij fileert de mythe van total recall en analyseert de controverse over de vraag of verdringen bestaat. Maar hij verdiepte zich ook in afscheidsbrieven, geschreven aan de vooravond van de executie, om te onderzoeken hoe hun schrijvers probeerden te ontkomen aan ‘de tweede dood’: vergeten worden door je dierbaren. Zo werd Vergeetboek wat er nog niet was: een encyclopedie van wat we over vergeten moeten weten.
NIEUW:
Vanaf heden verkrijgbaar
Verkrijgbaar via
Historische Uitgeverij
www.histuitg.nl

Terug naar Boeken